Koskenkorva, lonkero, Lapin Kulta, saunabier en kalsarikännit: hoe Finnen echt drinken en wat een pint kost in een bar in Lapland.
Van Koskenkorva op vrijdagavond tot kalsarikännit (thuis drinken in ondergoed), een gids hoe Finnen echt drinken.
De Finse drinkcultuur is gebouwd op tegenstellingen. Finland heeft enkele van de strengste alcoholwetten van Europa, door de staat gecontroleerde slijterijen, beperkte openingstijden voor de horeca, hoge belastingen en tegelijk enkele van de meest enthousiaste drinkers. Alcohol is hier geen achtergrondruis. Het is een bewuste handeling, serieus genomen en vaak met een zekere ceremonie omgeven.
Specifiek in Lapland is drinken onlosmakelijk verbonden met de omgeving. U drinkt na een dag op de piste, na een sneeuwscootertocht, na een avond noorderlicht-kijken. De kou maakt de warme drank lekkerder. De duisternis maakt de pub bij kaarslicht gezelliger. De stilte maakt het gelach luider.
Als Finland één nationale sterke drank heeft, zowel spiritueel als letterlijk, dan is het Koskenkorva. "Kossu" voor iedereen die hem kent. Een graan-spiritueel van 38% alcohol, sinds 1953 gestookt uit Finse gerst in het dorp Koskenkorva in Ostrobothnia. De distilleerderij draait 24 uur per dag, het hele jaar door.
Koskenkorva is geen wodka, het is uitdrukkelijk een graanspiritueel, met een iets ruwer en karaktervoller profiel dan gefilterde wodka. Wel is hij extreem zuiver: gedistilleerd tot een zeer hoge zuiverheid, met minimale congeneren. Finnen zullen u vertellen dat de kater bijna onbestaand is vergeleken met goedkopere sterke drank. Dat is ofwel waar, ofwel een uiterst succesvol stukje Finse mythologie.
Hoe drinken Finnen hem? Koud, puur, uit een klein glaasje. Soms met een biertje als chaser (de combinatie heet viina + kalja, de klassieke Finse arbeiderskoppeling). In Lapland vindt u hem in elke pub, meestal op het standaardrek. Koskenkorva heeft op Finse tafels gestaan bij bruiloften, begrafenissen, zaterdagse sauna's en zondagontbijten. Hij is niet glamoureus. Dat is juist het punt.
Geproduceerd door Altia (nu Anora Group). Jaarlijks worden in Finland meer dan 10 miljoen liter verkocht. Het dorp Koskenkorva telt ongeveer 1.500 inwoners. De distilleerderij is een van de efficiëntste graan-distilleerderijen ter wereld en produceert geen afval, het graanresidu dient als veevoer.
Terwijl Koskenkorva voor Finnen is, is Finlandia het cadeau van Finland aan de rest van de wereld. Geïntroduceerd in 1970, hetzelfde jaar als de eerste Dag van de Aarde, wat ofwel toeval is ofwel een zeer doelbewuste positionering, was Finlandia een van de eerste premium wodka's die "zuiverheid" als belangrijkste verkoopargument inzette.
Het recept is bewust eenvoudig: zesrijige gerst uit Finland, en glaciaal lentewater uit Rajamäki, ongeveer 50 km ten noorden van Helsinki. Het water is de hoofdrolspeler. Het Finse glaciale lentewater is een van de zachtste ter wereld, weinig mineralen, lage hardheid, wat een duidelijk schone, lichte wodka oplevert met vrijwel geen nasmaak.
Finlandia wordt meer dan 200 keer gedistilleerd in een continu distillatieproces, niet in batches, zoals de meeste premium-spirits. Het resultaat is uiterst consistent. De wodka heeft internationale blinde proeverijen gewonnen van veel duurdere concurrenten. In Finland is hij nog steeds redelijk geprijsd. In het buitenland draagt hij zijn Finse identiteit als premium-kenmerk.
Sinds 2023 in handen van Coca-Cola HBC; daarvoor was het merk eigendom van Brown-Forman (het moederbedrijf van Jack Daniel's). Verkrijgbaar in meer dan 80 landen. Het iconische matglas-flesontwerp is sinds 1970 nauwelijks veranderd. Geproduceerd in de distilleerderij in Rajamäki, die sinds 1888 sterke drank maakt.
Als er één bier thuishoort in een gids voor Laplandse bars, is het Lapin Kulta, letterlijk "het goud van Lapland". De brouwerij werd in 1873 opgericht in Tornio, op de Fins-Zweedse grens bij de monding van de Tornionjoki, en het bier droeg dat arctische adres ruim een eeuw lang. Hartwall sloot de brouwerij in Tornio in 2010 en verplaatste de productie naar Lahti, dus de naam wijst nog steeds naar het noorden ook al wordt er hier niet meer gebrouwen.
Lapin Kulta is de klassieke Finse pilsener, helder, licht, moutig en ongecompliceerd. Hij wint geen prijzen voor ambachtelijk bier en probeert dat ook niet. Dit is het bier dat al vijf generaties op Finse hut-tafels, saunabanken en festivalvelden staat. Wanneer Finnen zeggen "pak een biertje", bedoelen ze vaak dit bier. Specifiek in Lapland voelt het bestellen van een Lapin Kulta in een lokale pub gewoon kloppend, op een manier die geen geïmporteerd pilsje kan evenaren.
Het merk wisselde door de decennia heen meermaals van eigenaar; vandaag is het van Hartwall en moederbedrijf Royal Unibrew, maar het bier zelf is een Fins basisproduct gebleven. U vindt het in elke Lapland-bar, elke supermarkt, elke Alko. Het is, in de beste zin van het woord, volkomen gewoon.